Kryzys polityczny, który osiągnął kolejny szczyt podczas nocnego protestu prawicy przed Trybunałem Konstytucyjnym w Warszawie, przyniósł nowe punkty liderowi Konfederacji Korony Polskiej Grzegorzowi Braunowi, który podzielił się w swoich mediach społecznościowych „przypadkowym selfie” z Jarosławem Kaczyńskim. Lider Prawa i Sprawiedliwości jeszcze niedawno trzymał się z dala od Brauna, ale obecnie coraz częściej mówi się o możliwym sojuszu PiS i KKP w walce o miejsca w Sejmie. Tymczasem opublikowane 2 listopada śledztwo „Wyborczej” po raz kolejny przypomina, kim jest Braun i dlaczego Moskwa stawia na niego.
Poniżej Pierwszy Magazyn Emigracyjny „Wschody” publikuje najbardziej wymowne, zdaniem redakcji, informacje z obszernego tekstu dziennikarza „Wyborczej” Piotra Głuchowskiego.
Niemieckie interesy i rosyjski gaz
W październiku 2026 roku Grzegorz Braun wystąpił w niemieckim Lubminie na wspólnej konferencji z przedstawicielami skrajnie prawicowej partii Alternatywa dla Niemiec (AfD). Miejsca nie wybrano przypadkowo: znajduje się tam terminal gazociągu Nord Stream, którym rosyjski gaz trafiał do Niemiec.
Poseł AfD Steffen Kotré wezwał do przywrócenia działania infrastruktury gazowej. Braun poparł go i oświadczył, że polska partia chce nie tylko przestać bojkotować projekt, ale również uczestniczyć w jego odbudowie, aż po nabycie udziałów.
„Polska powinna uczestniczyć, a nie bojkotować” – oświadczył lider KKP, dodając na koniec:
„Uwielbiam zapach rosyjskiego gazu o poranku”.
Braun zaproponował powrót do trójstronnego dialogu politycznego Polski, Niemiec i Rosji, który, jak twierdził, istniał około 15 lat temu. Co charakterystyczne, jeszcze w 2021 roku sam nazywał Nord Stream „paktem Ribbentrop–Mołotow 2.0 turbo plus”.
W otoczeniu Brauna są również zwolennicy powrotu do tanich rosyjskich surowców. Sebastian Pitoń opowiada się za odbudową stosunków gospodarczych z Rosją, zakupem tanich rosyjskich i chińskich surowców, wyjściem Polski z NATO i Unii Europejskiej oraz zaprzestaniem pomocy Ukrainie. Rządowa komisja ds. badania wpływów rosyjskich i białoruskich umieściła go na liście 25 osób rozpowszechniających, według jej oceny, najbardziej zakrojoną na szeroką skalę rosyjską dezinformację w Polsce.
Powiązania z Moskwą
W grudniu 2018 roku Braun pojechał do Moskwy na zaproszenie Fundacji Wspierania Dyplomacji Publicznej im. Aleksandra Gorczakowa. Organizacja opłaciła podróż. Były pułkownik polskiego kontrwywiadu Adam Jawor określał fundację jako rosyjską strukturę państwową, która znajduje się „na smyczy FSB”.
W Moskwie Braun spotkał się z Leonidem Swiridowem – agentem rosyjskich służb specjalnych działającym pod przykrywką dziennikarza. W 2006 roku Swiridow został wydalony z Czech, a w 2015 roku – z Polski, pod zarzutem szpiegostwa.
Kolejny kontakt Brauna z tamtych lat to Agnieszka Piwar. Wówczas Piwar, pracowniczka polskiej wersji propagandowego portalu Sputnik, osobiście spotykała się z prezydentem Białorusi Aleksandrem Łukaszenką, szefem rosyjskiego MSZ Siergiejem Ławrowem i ambasadorem Rosji w Polsce Siergiejem Andriejewem. Przyjaźniła się z członkami bliskiego Kremlowi gangu motocyklowego „Nocne Wilki”, czczącego Józefa Stalina i Władimira Putina – a nawet zapraszała ich do Polski w 2016 roku – a także z oskarżonym o szpiegostwo na rzecz Rosji Januszem N. z partii Zmiana.
Podczas moskiewskiej podróży Braun udzielił wywiadu Sputnikowi. Wystąpił przeciwko obecności wojsk amerykańskich w Polsce i wezwał kraj do wyjścia z NATO oraz zbliżenia się do Białorusi, Rosji, Iranu i Chin.
Nic dziwnego, że rosyjskie media państwowe niejednokrotnie wykorzystywały akcje i wypowiedzi Brauna. W czerwcu 2022 roku przedstawił on „Apel o pokój w Europie Środkowej” – dokument przygotowany wspólnie z Leszkiem Sykulskim i dwoma profesorami. Według ocen polskich mediów jego postanowienia w praktyce zakładały ustępstwa wobec Rosji kosztem Ukrainy. Sputnik, Russia Today i RIA Nowosti entuzjastycznie opisywały tę inicjatywę.
We wrześniu 2022 roku Braun wstrzymał się od głosu podczas głosowania nad rezolucją potępiającą Rosję, a w grudniu zagłosował przeciwko uznaniu Federacji Rosyjskiej za państwo sponsorujące terroryzm. W październiku 2024 roku Braun sprzeciwił się wykorzystaniu zamrożonych aktywów rosyjskiego banku centralnego na pomoc Ukrainie. Po głosowaniu w Parlamencie Europejskim krzyczał: „Złodzieje!”. Tę scenę aktywnie pokazywały rosyjskie i białoruskie media.
Powiedz mi, kim jest twój przyjaciel…
W publikacji „Wyborczej” duży rozdział poświęcono kulisom działalności politycznych sojuszników Brauna. Zatrzymajmy się tylko przy kilku wymownych postaciach.
Mateusz Piskorski, były lider prorosyjskiej partii Zmiana, jest oskarżony o szpiegostwo na rzecz Rosji. Braun poręczył za niego, a teraz obiecuje mu miejsce na liście wyborczej swojej partii.
Bartosz Bekier, założyciel ultranacjonalistycznego ruchu Falanga i wielbiciel Mussoliniego, w 2014 roku odwiedził okupowany Donieck i spotkał się z Denisem Puszylinem. Później kontaktował się z filozofem Aleksandrem Duginem, występował w parlamencie okupowanego Krymu, uczestniczył w obchodach urodzin Ramzana Kadyrowa i udzielał wywiadów Sputnikowi. W 2019 roku w Moskwie Bekier wzywał do podziału Ukrainy i przyłączenia Lwowa do Polski.
Roman Fritz – poseł na Sejm i wiceprezes partii Brauna – utrzymuje kontakty z Petrem Bystroniem, posłem AfD. W 2024 roku zaprosił on Fritza na spotkanie prorosyjskiej prawicy w Pradze. Niemieckie media pisały, że Bystroń otrzymywał pieniądze od Wiktora Medwedczuka za pośrednictwem Artema Marczewskiego, szefa portalu Voice of Europe. W 2025 roku Unia Europejska nałożyła sankcje na ten portal, określając go jako centrum kampanii manipulowania informacjami i destabilizacji Ukrainy oraz UE. Według czeskiej służby bezpieczeństwa, polskiej ABW i służb specjalnych innych państw UE, wiosną 2024 roku Moskwa wypłaciła co najmniej milion dolarów politykom i influencerom z sześciu państw europejskich, w tym Polski, pod pozorem honorariów za wystąpienia w Voice of Europe.
Gra na niechęci do Ukrainy
Od początku pełnoskalowej rosyjskiej inwazji Braun konsekwentnie występuje przeciwko pomocy Ukrainie i wykorzystuje nastroje antyukraińskie w walce politycznej. Już w lutym 2022 roku oświadczył, że Polska nie powinna przyjmować ukraińskich uchodźców, i wezwał, by nie wydawać ani jednego złotego na pomoc Ukrainie. Wsparcie dla Ukraińców określał jako część „operacji masowej wymiany ludności”.
Latem 2022 roku Braun zainicjował kampanię „Stop ukrainizacji Polski!”. W rozpowszechnianych ulotkach Ukraińców łączono ze wzrostem przestępczości i korupcji, a także rozpowszechniano twierdzenia o rzekomo masowym dążeniu ukraińskich uczennic do uprawiania prostytucji. Wśród proponowanych działań znalazły się zamknięcie granicy z Ukrainą i wykreślenie Ukraińców z wykazu mniejszości narodowych w Polsce.
W tym samym roku, najpierw we wrześniu, a następnie w Święto Niepodległości, 11 listopada, hasła „Stop ukrainizacji Polski!” zostały wykorzystane podczas warszawskich marszów. Po Marszu Niepodległości rosyjskie media propagandowe Sputnik, RT i Pravda.ru przedstawiały to hasło jako odzwierciedlenie nastrojów całego polskiego społeczeństwa.
Retoryce antyukraińskiej towarzyszyły akcje wymierzone w ukraińskie symbole. W styczniu 2023 roku Braun usunął z budynku Sądu Okręgowego w Krakowie choinkę ozdobioną dekoracjami w barwach ukraińskich i europejskich. W czerwcu 2024 roku zerwał ukraińską flagę z Kopca Kościuszki w Krakowie. Flaga została tam umieszczona po rozpoczęciu rosyjskiej inwazji jako wyraz solidarności z Ukrainą. Politolog Rafał Pankowski oświadczył wówczas, że Braun czuje się bezkarny.
W lipcu 2026 roku polityk opublikował tak zwaną „piątkę dla Ukrainy” – listę postulatów obejmującą zaprzestanie wojskowej i finansowej pomocy Kijowowi, zamknięcie lotniska Rzeszów-Jasionka dla wsparcia Ukrainy, ograniczenie świadczeń socjalnych dla Ukraińców w Polsce oraz zobowiązanie mieszkających w kraju Ukraińców do pisemnego odcięcia się od „banderyzmu”.
Pamięć historyczna o tragedii wołyńskiej również stała się narzędziem tej kampanii. Na marszach organizowanych przez zwolenników Brauna pojawiały się żądania, by Ukraińcy w Polsce podpisywali deklaracje przeciwko „banderyzmowi”. Sam polityk twierdził, że wojna Rosji przeciwko Ukrainie nie jest wojną Polski.
Skalę rozpowszechniania podobnych przekazów zmierzył Instytut Monitorowania Mediów wspólnie z Demagogiem. Od kwietnia do lipca 2025 roku badacze wykryli 94 tysiące publikacji zawierających tezy antyukraińskie, oparte na fałszywych narracjach, lękach i stereotypach. Braun znalazł się wśród głównych propagatorów takiej propagandy w polskojęzycznym internecie.
Jak eksperci oceniają Brauna
Pisarz i były funkcjonariusz służb specjalnych Wincenty Severski uważa Brauna za ważną dla Rosji postać. Nazywa go „fantomem”: człowiekiem, który rozumie, że pracuje na rzecz obcego wywiadu i stanowi dla niego zasób, ale niekoniecznie jest klasycznym agentem mającym prowadzącego i formalne zobowiązanie do współpracy.
Były szef polskiego wywiadu wojskowego Marek Dukaczewski wyjaśnia działalność rosyjskich służb specjalnych za pomocą koncepcji tak zwanej teorii chaosu. Jej wojskowe uzasadnienie wiąże się z publikacją szefa Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej Walerija Gierasimowa z 2013 roku. Chodzi o prowadzenie wojny nie tylko za pomocą środków militarnych, lecz także metod politycznych, gospodarczych, informacyjnych i innych.
Celem nie musi być bezpośrednie kierowanie politykiem ani jego zwerbowanie. Wystarczy wspierać siły, które destabilizują instytucje państwowe, zaostrzają podziały społeczne, podważają zaufanie do sojuszników i rozpowszechniają narracje korzystne dla Moskwy. Jak mówi Dukaczewski, rosyjskie służby specjalne szukają niezadowolonych, inwestują w nich i starają się uzyskać wpływ na kluczowe instytucje państwowe.
W tym modelu polityk występujący przeciwko NATO, pomocy Ukrainie i sankcjom wobec Rosji może być przydatny Kremlowi niezależnie od tego, czy otrzymuje polecenia z Moskwy. Właśnie dlatego, podkreśla Dukaczewski, mandat parlamentarny czyni taką postać szczególnie cenną: zapewnia dostęp do informacji i ochronę polityczną.
Zdaniem eksperta „Rosjanie mają wielu takich Braunów”.
— Podobni ludzie są w AfD i innych europejskich partiach populistyczno-nacjonalistycznych. To nie są etatowi agenci, lecz coś w rodzaju byłych pracowników zagranicznych wydziałów Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego. Tworzą współczesny Komintern, którego ideologia jest zupełnie inna, ale cel pozostaje ten sam: władza Moskwy — cytuje Dukaczewskiego „Wyborcza”.
Badaczka Klementyna Suchanow nie uważa Brauna za „pożytecznego idiotę”. Jej zdaniem działa on celowo tam, gdzie odpowiada to interesom Kremla, a jego działalność wygląda „niemal wzorcowo” z punktu widzenia rosyjskich celów.
Grzegorz Braun, pisze Głuchowski na końcu artykułu, nie odpowiedział na jego pytania dziennikarskie. Wiadomo jednak, że sam polityk stanowczo zaprzecza wszelkim oskarżeniom o działanie na rzecz Kremla, nazywając siebie „lojalnym obywatelem Polski”, który dąży do tego, by „stać wyłącznie na gruncie polskiej racji stanu”.
Niemniej jednak, mimo podobnych deklaracji, można odnieść wrażenie, że Braun z kretesem oblał „test kaczki”.
— Jeśli coś wygląda jak kaczka i kwacze jak kaczka, to chyba mamy przed sobą kaczkę — przypomina istotę tego testu w rozmowie z Głuchowskim polski politolog i badacz ruchów skrajnie prawicowych Przemysław Witkowski.
Ekspert zwraca uwagę na następującą osobliwość sił politycznych, które zgromadziły się pod sztandarami Brauna. Członkowie „Korony” radykalnie różnią się poglądami na wysokość podatków, społeczną rolę państwa i wiarę w Boga, ale całkowicie zgadzają się w dwóch kwestiach – niechęci do Ukrainy i pobłażliwości wobec Rosji.
— Pozostaje się zastanowić: czy Rosja nie jest głównym spoiwem łączącym tych ludzi? Moim zdaniem jest — podsumowuje Witkowski.
„Wschody” – niezależny projekt o emigracji, życiu w Europie i sytuacji za nową żelazną kurtyną. Wesprzyj „Wschody”
